Etik kuralların açıklaması
Bu sayfada
- Yazılı çevirmen (translator) ve sözlü çevirmen (interpreter) etiği
- Etik kurallar
- Etik kuralların ihlali
Yazılı ve sözlü çevirmen etiği
NAATI tarafından onaylanan yazılı ve sözlü çevirmenler etik kurallara ve davranış kurallarına bağlıdır. Bu, bir doktora veya muhasebeciye duyduğunuz güvene benzer şekilde, NAATI sertifikalı (NAATI-certified) herhangi bir yazılı veya sözlü çevirmene güvenebileceğiniz anlamına gelir.
Şunları yapmakla yükümlüdürler:
- Doğru çeviri yapmak
- Tarafsız ve ön yargısız olmak
- Bilgilerinizi gizli tutmak
- Düzenli mesleki gelişim yoluyla becerilerini korumak
- Sadece eğitim veya yetkinlik belgeleri yoluyla nitelikli oldukları işleri yapmak
Etik ikilemler, mesleki durumlarda net bir doğru ya da yanlış çözümün olmadığı sorunlardır. Sözlü çevirmenlerin çalışmalarında ortaya çıkabilecek bazı etik ikilemleri aşağıda bulabilirsiniz:
- Bir danışanın polisin önünde küfretmesi. Sözlü çevirmen, polise küfretmenin uygunsuz olduğunu veya küfretmenin müşterinin başını belaya sokacağını düşünebilir. Ancak, etik kurallar sözlü çevirmeni doğru ve tarafsız olmaya yönlendirir ve küfür dâhil olmak üzere her şey polise veya polisin söyledikleri de aynı şekilde danışana tercüme edilir.
- Birinin yalan söylediğini düşünüp düşünmedikleri gibi bir görüş bildirmeleri istenmesi. Etik kurallar, sözlü çevirmene tarafsız olması ve rolünün sınırlarını netleştirmesi için rehberlik eder: Yazılı veya sözlü çeviri faaliyetlerinin bir parçası olarak savunuculuk, rehberlik veya tavsiye faaliyetlerinde bulunmazlar.
- Müşterilerinin daha önceki bir toplantıda veya randevuda bir şeyi tekrar edip etmediğinin sorulması. Etik kurallar sözlü çevirmeni bilgiyi gizli tutmaya yönlendirir. Bir doktor, sözlü tercümana hastanın daha önceki randevuda aynı bilgiyi söyleyip söylemediğini sorsa bile çevirmen bu bilgiyi veremez.
Avustralya ve Yeni Zelanda’da konuyla ilgili dört etik kural bulunmaktadır: AUSIT, ASLITA, NZSTI ve SLIANZ.
- AUSIT (Avustralya Sözlü ve Yazılı Çevirmenler Enstitüsü) Etik Kurallar ve Davranış Kuralları (2012): Tüm Avustralya ve Yeni Zelanda merkezli yazılı çevirmenler ve konuşulan dillerde çalışan sözlü çevirmenler.
- AUSIT ve NZSTI’nin etik kuralları paylaştığını unutmayın. NZSTI Etik Kurallarını buradan okuyabilirsiniz
- ASLIA (Avustralya İşaret Dili Tercümanları Derneği) Etik Kuralları ve Mesleki Davranış Kılavuzları (2007): Tüm Auslan sözlü ve yazılı çevirmenler
- SLIANZ (Sign Language Interpreters of New Zealand) Etik ve Davranış Kuralları (2012): NZSL’de çalışan tüm Yeni Zelanda merkezli sözlü çevirmenler
NAATI sertifikası almak, ilgili etik kurallara dair bilgi ve anlayışın gösterilmesini içerir. NAATI, yazılı ve sözlü çevirmenin etik kuralları ve bu ilkelerin çalışmalarına nasıl uygulandığını anladığından ve etik ikilemlere nasıl yanıt vereceğini bildiğinden emin olur.
Etik kuralların ihlali
Zaman zaman bir yazılı veya sözlü çevirmen ilkelere uymadığı ve bunun sonucunda bir danışanın, işvereninin ya da diğer bir meslektaşının zarar gördüğü ya da zarara uğradığı ortaya çıkar. Bu durum genellikle ”ihlal” olarak adlandırılır.
NAATI, AUSIT, ASLITA, NZSTI ve SLIANZ etik kuralların olası ihlallerini ciddiye almaktadır. NAATI’ye bildirilen ihlallerin NAATI tarafından nasıl soruşturulacağı ve yanıtlanacağına ilişkin tavsiyeler için NAATI’nin Şikâyet Politikasını (NAATI’s Complaints Policy) okuyabilirsiniz. Şikâyetinizi doğrudan yazılı veya sözlü çevirmene, işverenlerine veya üye olmaları halinde meslek birliklerine (AUSIT, ASLITA, NZSTI veya SLIANZ) de yapabilirsiniz.
